0
Heleen Schrijvershof
Sluitertijd - Zo werkt het
Fotografie tips Fotografie voor je blog

ISO waardes, sluitertijden en diafragma’s voor niet-nerds.

Toen ik begon als fotograaf had ik helemaal geen zin om over ISO waardes, diafragma’s en sluiertijden te leren. Dat kwam omdat ik erg slecht ben in cijfers en het zo abstract vond dat ik dacht dat ik het nooit in m’n hoofd zou krijgen.

Omdat ik weet dat er veel van jullie zijn die er net zo over denken of misschien gewoon zo snel mogelijk resultaat willen zien zonder al te veel moeite draai ik het om. Als je wilt kun je lappen tekst lezen over deze onderwerpen. Dat je hier bent aangekomen betekent dat je daar niet zoveel aan hebt gehad. 

We gaan niet het riedeltje doen van: wat is ISO en hoe werkt dat in je camera enz enz? Maar we gaan kijken hoe jij het kunt gebruiken bij de foto’s die jij wilt maken voor je website. Zonder al te veel gedoe en op zo’n manier dat jij het snapt. Met zo min mogelijk cijfertjes want wees eerlijk: daar heeft niemand tijd voor.

ISO, sluitertijden en diafragma’s zijn simpelweg manier om jou te  helpen precies de juiste hoeveelheid licht binnen te laten. Dit zorgt voor verschillende effecten en dit is wat je erover moet weten.

ISO

ISO waardes zijn het makkelijkst te onthouden: hou ‘m zo laag mogelijk als je goed licht hebt en test uit bij welke hoogte je ruis krijgt. Buiten gebruik ik 100, binnen 400 en als het donker wordt ga ik zo hoog als mogelijk is zonder ruis te krijgen. De hoeveelheid ruis die acceptabel is verschilt per keer. Op donkere onderwerpen zie je ruis beter en sommige camera’s kunnen een hoger cijfer prima aan. Goedkope camera’s en lenzen hebben vaak een omslagpunt bij ISO 800.  Kwestie van uittesten dus.

Alle foto’s zijn onbewerkt zodat je het verschil heel goed kunt zien.

Iso 1

ISO 400. Helemaal goed.

ISO 2

ISO 1250. Niet ideaal, maar voor mij nog wel acceptabel. Bij het inzoomen zie je al wel ruis en verlies van detail.

Iso 3

ISO 6400. Teveel ruis. Zoveel mogelijk proberen te vermijden.

Moet je toch een keer foto’s maken met weinig licht? Pas dat je sluitertijd aan en gebruik een statief (of een stapel boeken)

Sluitertijd

Sluitertijd is iets waar je echt mee kunt spelen en mooie effecten mee kan krijgen, maar ik denk eerlijk gezegd dat veel van jullie het gewoon ondersteundend zullen gebruiken. Als in: hij moet goed staan, het beeld moet scherp en dat was het wel zo’n beetje.

Bij een hoger getal, bijvoorbeeld 1/400 ‘klikt’ je camera heel snel. Hij laat kort licht binnen en vangt het beeld kort op. Dit zorgt voor een scherp beeld waarin je geen beweging ziet. Bij een lager getal zie je meer beweging.

Sluitertijd 1

1/400 oftwel: 400e van een seconde. Je ziet dat de rijdende auto helemaal scherp is.

Sluitertijd 2

1/40. De rijdende auto is niet scherp en je ziet dus beweging. Kan ook heel mooi zijn, maar is niet altijd de bedoeling.

Als je van plan bent om geen heel ingewikkelde dingen te doen met sluitertijd heb ik nog een ezelsbruggetje voor je om scherpe foto’s te krijgen: Ga niet lager dan het aantal mm van je lens. Fotografeer je bijvoorbeeld met een 50mm lens. Hou je sluitertijd dan op of boven de 1/50. Wil je hieronder? Gebruik dan een statief.

Diafragma

Diafragma is het meest interessant, want daar krijg je heel snel heel mooie effecten mee. Je denkt dan waarschijnlijk meteen aan zo’n mooie onscherpe achtergrond (bokeh) 

Een laag getal bijvoorbeeld f1.8 laat veel licht binnen zorgt voor een groot verschil tussen voor- en achtergrond. Dit is mooi bij een close-up. Een hoog getal bijvoorbeeld f50 zorgt ervoor dat je ook veel van de achtergrond ziet. Dat is weer handig bij een landschap.

Ik laat je een paar voorbeelden zien:

Diafragma 1

f2.2. Je ziet alleen het midden van de bloem helemaal scherp, de randjes beginnen al te vervagen en de achtergrond is helemaal onscherp.

Diafragma 2

f5.6. Je ziet al wat meer van de achtergrond, maar die is nog niet helemaal scherp. Je ziet ook dat er wat minder licht op de lens is gekomen.

Diafragma 3

f14. Je ziet de achtegrond nu al een stuk scherper en dat de foto ook nog donkerder is.

Je ziet nu dus ook waarom het zo belangrijk is dat je van tevoren nadenkt over je foto.

Hier is een checklist om de meest voor de hand liggende situaties goed te fotograferen.

Stap 1: hoeveel licht heb je? Genoeg licht? Houd je ISO waarde zo laag mogelijk.

Stap 2: Wil je beweging in je foto’s? Nee? Houd je sluitertijd op of boven het aantal mm van je lens.

Stap 3: Wil je een onscherpe achtergrond? Gebruik dan een laag cijfer voor je diafragma. Bijvoorbeeld f 2.2

Ik hoop dat je met deze tips eindelijk snapt hoe al die saaie cijfertjes in jouw voordeel gaan werken en dat je ziet dat het niet al te moeilijk hoeft te zijn. Ook hiervoor geldt: je kunt meer dan je denkt!

Heb je iets aan deze blogpost gehad? Laat je horen in de comments.

Betere foto's = een betere website

neem een kijkje in de gratis bibliotheek vol extra tips, schema's, checklists en voorbeelden.

Elke week krijg je van mij extra tips, goodies, visuals, verhalen of opdrachten die je niet op de blog leest. Spam? Dat is zo 2010!

You Might Also Like...

30 Comments

  • Reply
    Eilish
    14 april 2015 at 16:50

    Echt een super duidelijk artikel!

    • Reply
      Heleen
      15 april 2015 at 07:55

      Dankje Eilish! Leuke blog heb je 😀

  • Reply
    Samantha
    14 april 2015 at 17:22

    Super handige tips! Thanks <3

    • Reply
      Heleen
      15 april 2015 at 10:04

      Ik hoor het graag als je ze hebt toegepast Samantha! Graag gedaan 🙂

  • Reply
    diana
    14 april 2015 at 18:21

    handig artikel! ik fotografeer nog steeds veel te vaak op de automatische stand, wat zo zonde is eigenlijk. ik ga er nu echt eens mee aan de slag om betere foto’s te maken.

    • Reply
      Heleen
      15 april 2015 at 10:11

      Fijn dat je er iets aan hebt gehad Diana. Het is inderdaad zonde, maar je bent niet de enige hoor en ik snap waarom je voor automatisch kiest. Je zou ook kunnen beginnen met de Aperture modus, dan laat je ISO en sluitertijd even voor wat het is en speel je alleen met je diafragma en kun je later altijd nog naar de manuele stand. Dat gaat al heel veel verschil maken. Succes!

  • Reply
    Mijntje
    14 april 2015 at 20:13

    Hoi Heleen,

    Dankjewel dat je dit deelt, het leest fijn weg. Duidelijk en beknopt. ^_^
    Ik zie ook nog meer foto gerelateerde stukken dus ik ga nog even lekker verder neuzen.
    Ik ben een beginner, heb zelfs geen fototoestel (hoop stiekem nog steeds mijn lot uit de loterij te winnen <–want geen centjes voor…Dát of de Olympus pen selfie wedstrijd winnen….maarja da's hetzelfde qua kansen denk ik…^_^)
    Ik probeer me zoveel mogelijk in te lezen..voor als de dag komt dat ik ooit zelf een beetje goede camera krijg..voor alsnog moet ik het met mijn samsung telefoon 's camera doen.
    Ik ga je volgen! Succes met je mooie blog en liefs,
    Mijntje.

    • Reply
      Heleen
      15 april 2015 at 10:15

      Graag gedaan Mijntje. Duidelijk en beknopt was precies het doel, dus ik ben blij dat dat is gelukt. Veel plezier met verder lezen. Het is een cliché, maar een goede camera maakt je nog geen goede fotograaf en dat is in jouw geval juist goed nieuws 🙂 In het artikel: wat is een goede camera om te bloggen staat een filmpje waar jij ook veel inspiratie uit kunt halen. Dankjewel en jij heel veel plezier met experimenteren!

  • Reply
    Cherry
    15 april 2015 at 12:57

    Weer een geweldig fijn artikel! Ik ben er een van die geen zin heeft om dit soort dingen uit te pluizen, te ingewikkeld maar jouw stukje tekst is lekker overzichtelijk en to the point! Geweldig, bedankt!

    • Reply
      Heleen
      15 april 2015 at 19:53

      Dankjewel Cherry, leuk dat je me weer gevonden hebt. Ik hoop dat je er veel aan hebt en hoor graag van je als je de tips gebruikt hebt.

  • Reply
    Bjarne-Vidar
    15 april 2015 at 12:58

    Super handige tips! Ik heb ze opgeslagen voor wanneer ik een spiegelreflex kan bemachtigen!

    • Reply
      Heleen
      15 april 2015 at 19:55

      Bedankt voor je comment Bjarne! Heel veel succes en tot die tijd kun je met je compact prima foto’s maken, laat je daar niet door tegenhouden. In één van mijn eerdere posts kun je bijvoorbeeld lezen hoe je een foto kunt analyseren en wat je daaraan hebt. Succes

  • Reply
    Leoni
    16 april 2015 at 08:49

    Hoi Heleen!
    Ik heb je genomineerd voor de Liebster Award. Bekijk het artikel op http://ledihe.nl/liebster-award/, voor instructies wat je moet doen. Laat je het me weten als je hem online hebt gezet? 🙂
    Liefs Leoni

    • Reply
      Heleen
      20 april 2015 at 06:11

      Dankjewel Leoni! Ik ga zo snel mogelijk je vragen beantwoorden en laat ik het je zeker weten.

  • Reply
    Weekend happiness #9 - Bringing Happiness
    2 oktober 2015 at 04:31

    […] maar Deise heeft eigenlijk altijd wel wat zinnigs te zeggen. Zo ook in deze post. ▲ Heleen deelt basiskennis over ISO waardes, diafragma en sluitertijden. Voor niet-nerds wel te […]

  • Reply
    Linda
    2 oktober 2015 at 07:54

    Wauw, heel fijn zo duidelijk en met voorbeelden erbij! Ik ga hier dit weekend eens even mee spelen denk ik, want als ik foto’s maak met een goede camera staat hij meestal op de automatische stand…

    • Reply
      Heleen
      2 oktober 2015 at 11:16

      Thanks Linda! Wat een interessante blog heb je, heb ‘m toegevoegd op Bloglovin’ 🙂 Het is echt niet zo heel moeilijk. Het enige dat je hoeft te doen is met goede achtergrond informatie gaan oefenen. Binnenkort kun je een sneak peek downloaden van m’n eerste boek: Fotografie voor niet-nerds. Die ben ik aan het schrijven met ‘mensen zoals jij’ in m’n achterhoofd

      • Reply
        Linda
        8 oktober 2015 at 08:37

        Ah dank je 🙂 en ik ben benieuwd naar het boek!

        • Reply
          Heleen
          8 oktober 2015 at 18:15

          Je hoort het gelijk als hij klaar is 🙂

  • Reply
    Suuz
    2 oktober 2015 at 16:41

    goede blog!!! 🙂
    Maar bedoel je bij stap 3 niet ‘diafragma’ ipv ‘sluitertijd???

    • Reply
      Heleen
      2 oktober 2015 at 18:58

      Dankje Suuz. Je hebt helemaal gelijk, ik heb ‘m aangepast. Thanks!

      • Reply
        Suuz
        2 oktober 2015 at 19:27

        Geen dank! 🙂

  • Reply
    Arlette
    4 oktober 2015 at 18:55

    Ik heb pas sinds een paar weken een spiegelreflex camera dus stoei hier nog enorm mee. Ontzettend handig, thanks!

    • Reply
      Heleen
      5 oktober 2015 at 18:46

      Fijn, heel veel succes en plezier met je nieuwe camera. Je kunt elke dinsdag nieuwe artikelen vinden, dus hou ze in de gaten 🙂

  • Reply
    Manou
    5 november 2015 at 09:31

    Bedankt voor dit artikel. Ik heb vorig jaar al basisopleiding fotografie gevolgd bij Fotovakschool en nu de vakopleiding maar ik stoor mij vooral erg aan mijn niet (genoeg) scherpe foto’s. Door jou tips hoop ik de techniek beter te kunnen begrijpen. Ik vind de combi tussen die 3 dingen als iso, sluitertijd en diafragma erg lastig om een mooie maar vooral scherpe foto te krijgen. Ik ga ermee aan de slag en ga je zeker volgen voor meer tips.

    • Reply
      Heleen
      5 november 2015 at 19:55

      Bedankt Manou! En welkom op IG 😉 Heb je daardoor al een beetje het idee dat je weet waar je de oplossing moet zoeken en is het ervaring of heb je eigenlijk nog niet echt scherp waar het probleem zit? Misschien dat je de test kunt doen die ik deze week heb geplaatst, zodat je daar wat meer helderheid over krijgt: http://heleenschrijvershof.nl/fotografie-dummy-quiz/ Ik hoor graag je ‘score’!

      • Reply
        Manou
        6 november 2015 at 08:06

        Ik ben gister met de tips en de stappen aan de slag gegaan. Meer scherpte lukt mij al meer heb ik het idee maar meestal kreeg ik toch beetje donkere foto’s. Ik merk dat ik de instellingen érg lastig vind om een heldere en scherpe foto te maken. Ik ben er zo mee aan het worstelen en het frustreert mij enorm dat ik het niet snap al die informatie over iso, sluitertijd, diafragma en vooral die 3 bij elkaar. Liever fotografeer ik gek genoeg niet door die frustratie dat het mij niet lukt. :'(

  • Reply
    2015 was niet alleen goed voor Justin Bieber... - Heleen Schrijvershof
    27 januari 2016 at 12:55

    […] Iso waardes, sluitertijden en diafragma’s voor niet nerds. […]

  • Reply
    De grootste fout die je kunt maken als je foto's wilt maken voor je website - Heleen Schrijvershof
    27 januari 2016 at 14:16

    […] leest dit artikel over de basics en gaat gelijk door naar poseertips bijvoorbeeld. Heb je de iso waarde van die eerste post nu ook […]

  • Reply
    Hoe ik mijn foto's maak - Bringing Happiness
    18 mei 2016 at 14:01

    […] Op deze pagina deelt ze een hoop basiskennis rondom fotografie, je kunt daarbij denken aan: ‘iso waarde, diafragma en sluitertijd voor niet-nerds‘ en ‘Hoe maak je goede […]

  • Leave a Reply